| ||||||||
|
ADO TARİHÇESİ
Türkiye'de ilk dişhekimliği meslek kuruluşu 1912'de "Tıp Fakültesi Dişçilik Şubesi Mezunin ve Talebe Cemiyeti" adıyla İstanbul'da kurulmuş, başkanlığına Prof.Dr. Halit Şazi Kösemihal getirilmiştir. 1914'de "Darülfünun'u Osmani Tıp Fakültesi Dişçilik Şubesi Mezunin ve Talebe Cemiyeti" adı ile tescil edilmiş, ancak 1. Dünya Savaşı'nda üyeler askere gidince bu kuruluş kısa bir süre sonra dağılmıştır.
İkinci girişim 1922 yılında olmuş Müslüman Diş Tabipleri Mezunin ve Talebe Cemiyeti adı altında kurulmuştur. 1923 yılında ilk kez Diştabipler Mecmuası çıkarılmaya başlanmış, 1928'e kadar yayınlanabilmiştir. 1924 yılında Dişhekimliği Alemi adında yeni bir mecmua yayıma başlamıştır. Ankara Dişhekimleri Cemiyeti Ankara'nın 226 bin nüfusa ve 11'i permili olan toplam 66 dişhekim,ine sahip olduğu dönemde, 1947 yılında Türk Hava Kurumu eski genel başkanı Celal Meral tarafından kurulmuştur. Yönetim kurulunda Mahmut Kuzanlı, İshak İlter, Ferhan Erkey yer almışlardır.
4 yıl cemiyet başkanlığı yapan Celal Meral'den sonra 1951-1960 yılları arasında Ferhan Erkey bu görevi üstlenmiştir. Bu dönemde cemiyet sekreteri olarak görev yapan Cemal Meriç daha sonraki yıllarda başkanlık dahil değişik kademelerde hizmet vermiştir. 1960-1963 dönemi başkan Ali Rıza Oktay, yönetim kurulu Necmi Akyel, Nidai Ergun, Nazım Geray ve Adil Kayışoğlu'dur. 1963'den sonra bir dönem Avni Şuşut başkanlık görevini yürütmüş, daha sonra 1970 yılına kadar Adil Kayışoğlu başkanlığında, yönetim kurulu Prof.Dr.İlhan Çuhadaroğlu, Güner Ünal, Nurettin Günay, Nidai Ergun'dan oluşmuştur. 1970-1971 Nidai ergun'un başkan olduğu bir dönemdir.Yönetim kurulu Ulusal Koryak, Metin Kürüm, Metin Soyak, Kaya Arıkan'dan oluşmuştur. Bu yönetim yetersiz akademik ve fiziki şartlarla kurulan özel dişhekimliği okullarının kapatılması, bazılarının devletleştirilmesi konusaunada uğraş vermişlerdir. Cemiyet 1971 yılında cemiyetler kanunu kararı ile kapatılmıştır. Daha sonra Cemal Meriç, Prof.Dr.Gürhan Çağlayan, Prof.Dr. İlhan Çuhadaroğlu'nun girişimleri ile Türk Dişhekimleri Cemiyeti Ankara Şubesi olarak 1972 yılında Cemal Meriç başkanlığında ikinci kez kurulmuş, 1985 yılında birlik ve odaların kuruluşuna kadar devam etmiştir. Türk dişhekimliği camiasında odaların ve birliğin kurulması fikri 1968 yılında İzmir'de toplanan genel kurulda alınan, diğer illerde de şubeler açılması kararına dayanır. 1972-1975 yılları arasında İzmir ve Ankara Dişhekimleri Cemiyetleri'nin bu konuda birlikte verdikleri uğraşlar sonucu, İstanbul dişhekimleri Cemiyeti'nin karşı görüşüne rağmen, diğer il cemiyet temsilcilerinin de katkıları sonucu 1979 yılında Dişhekimleri Odaları'nın ve Birliğin kurulmaları konusu karara bağlanmıştır. 1979-1983 yılları arasında Prof.Dr Aytekin Bilge'nin başkanlık, Doç.Dr.Ahmet Kurtaran ve Prof.Dr.İlhan Aran'ın genel sekreterlik yaptığı bir dönemdir. Bu dönem 1980 ihtilali ile kesintiye uğramış, alınan bir kararla tüm cemiyetler kapanmıştır.
1985 yılının ilk aylarında birliğin kurulması için yasa taslağı hazırlamış, Başbakanlık Kanunlar ve Kararlar Dairesinden emekli avukat Osman Anıl'ın metnin yazılması ve Meclis Sağlık Komisyonu'nda kabulündeki katkıları ve cemiyet yönetim kurulu üyesi Prof.Dr.Cihat Çekiç'in yoğun çalışmaları ile birliğin teşkilat, faaliyet ve denetimleri, organların seçimi ile esas ve usullleri gösteren yasa taslağı tamamlanmış ve İstanbul Milletvekili Prof.Dr.Ercüment Konukman'ın teklifi ile TBMM gündemine alınmıştır.
1985 yılına kadar Türk Tabipler Birliği içinde belirli kontenjanlar oranında temsil edilen dişhekimleri, 25 Haziran 1985 tarih ve 18792 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan "3224 sayılı Türk Dişhekimleri Birliği Kanunu"nun 7 Haziran 1985 tarihinde yürürlüğe girmesi ile mesleki örgütlenme hakkı elde etmişlerdir.
Bu kurul, kanun çerçevesinde yönetmelikler hazırladıktan sonra 12 odanın kurulmasında yardımcı olup, seçilen delegelerle 1 Ocak 1986'da 1. olağan genel kurulu toplamışlardır. Genel kurul tarafından seçilen Prof.Dr.Kenan Aras, Hüsnü Çuhadar, Cemal Meriç, Muhlis Polat, Reşit Kumbasİr, Kılıç Aslan, Nevid İlkay Batum, Demir Timuçin, Orhan Özkan görev dağılımı yapmışlardır. İlk başkan Demir Timuçin olmuştur.
Dişhekimliği alanındaki bilimsel ve teknolojik gelişmelerin izlenmesini sağlayan sergi ve sempozyumları düzenlemek, ağız diş sağlığı eğitimi yapmak amacıyla 1989 yılında Türkiye'de Orhan Özkan tarafından ilk kez ExpoDental başlatılmış, Ankara Dişhekimleri Odası'nın camiaya kazandırdığı bu çok önemli etkinlik hala sürdürülmektedir.
KAYNAKLAR - Dişhekimliği Tarihi Prof.Dr.Gönül Alpaslan (Hacettepe Üniversitesi Yayınları 2005) | |||||||||||||||||||||||||||||